W rytmie Izraela

Autor: Cezary Szczepański

Miejsca
27. kwiecień 2011

Państwo Izrael powstało dopiero w roku 1948 po wielowiekowej niewoli. Przybywający z całego świata Żydzi stworzyli niezwykłe dzieło, unikalne w skali światowej. Jak wygląda ich dzisiejsza kultura, powstała ze zmieszania tradycji pochodzących z całego świata?


W rytmie Izraela, fot. sxc.hu

Izrael to kraj niezwykły. Powstały zaledwie przed ponad 50 laty w atmosferze wzajemnej wrogości, o swoje przetrwanie musiał wywalczyć z bronią w ręku. Do dziś Izraelczycy żyją na „samotnej wyspie pośrodku morza arabskiego”, w ciągłym zagrożeniu atakiem wrogiego im kraju. Liczne konflikty polityczne, prowokowane raz przez sam Izrael, kiedy indziej przez jego sąsiadów bądź też przez Palestyńczyków, nie powodują uspokojenia sytuacji. Ich kultura, bazująca na wielowiekowej diasporze i rozwijająca się w tak trudnych okolicznościach musiała stać się niezwykle charakterystyczna.

Historia kultury Izraela
Powstanie kultury izraelskiej wiąże się z narodzinami judaizmu w starożytnym Izraelu. Ukształtowała się wtedy cała kultura żydowska, osadzona głęboko w przekazywanej ustnie, a następnie pisemnie, tradycji. Współczesna kultura wywodzi się jednak z wielowiekowej diaspory, a zaczęła się kształtować odkąd Żydzi osiedlili się w Palestynie. Trwało to od około 1840 roku. Do Palestyny zaczęli przybywać Żydzi, głównie z Rosji, Niemiec oraz Francji. Rozpoczął się proces mieszania kultur każdego z państw, z którego przybywali imigranci, dodając do tego dawne zwyczaje, pochodzące jeszcze ze starożytności.

Szczególny rozwój kultury rozpoczął się po I wojnie światowej. Ziemie palestyńskie przeszły pod władanie Wielkiej Brytanii, natomiast w samych osiedlach żydowskich dorastało liczne pokolenie urodzone i wychowane już na tych terenach, nie znające diaspory. Oprócz zwyczajów starożydowskich oraz kultury państw, z których przybywali imigranci, do ówczesnej kultury włączano elementy folkloru arabskiego, który także silnie wpłynął na dalszy rozwój Izraela.

Okres po II wojny światowej aż do 1970 roku to czas licznego przybywania na ziemie palestyńskie imigrantów z USA oraz Wielkiej Brytanii. Szybko zdominowali oni potomków Żydów mieszkających w Europie Środkowej oraz Wschodniej, wpajając w kulturę izraelską wszystkie wzorce krajów zachodnich. Dlatego też do dziś Izrael uznawany jest za typowy kraj Zachodu, z rozwiniętą demokracją i wolnością obywateli. Przyczyniło się do tego także uzależnienie od krajów NATO (szczególnie USA oraz Wielkiej Brytanii) na uzbrojenie i sprzęt wojskowy, a także liczne inwestycje i wsparcie rodzącej się gospodarki Izraela. W kinach i telewizji puszczano głównie zachodnie produkcje, co dodatkowo wpłynęło na mentalność mieszkańców tego kraju.

Sztuka Izraela
Sztuka Izraela bazuje głównie na motywie połączenia kultur Wschodu i Zachodu. Nadal widoczne są akcenty ideologii syjonistycznej, chociaż w znacznie mniejszym stopniu niż dawniej. W malarstwie często przedstawiane są pejzaże, przypominające twory arabskie. Samo malarstwo rozwijało się głównie pod wpływem malarstwa francuskiego, stąd też liczne dzieła ekspresjonistyczne. Po II wojnie światowej powstawały dzieła związane z holokaustem oraz zbrodniami wojennymi.

W odróżnieniu od malarstwa, rzeźbiarstwo w Izraelu rozwijało się głównie pod wpływem walki o niepodległość własnego kraju. Stąd też liczne pomniki upamiętniające bohaterstwo żołnierzy w walce z zagrożeniem arabskim. Dziś dominują natomiast sceny przedstawiające zwykłe, codzienne życie w kraju.

Literatura
W starożytnym Izraelu posługiwano się językiem starohebrajskim. Jednym z najważniejszych dzieł z tamtego okresu jest Tanach (w którego skład wchodzi Tora), nasze Pismo Święte Starego Testamentu. Długi okres braku istnienia własnego państwa doprowadził stopniowo do wymarcia języka. Prawdziwe odrodzenie przyszło dopiero pod koniec XIX wieku. Dziś w Izraelu powstaje w języku hebrajskim ponad 80% wszystkich książek. Liczne są także targi książki oraz żydowski odpowiednik literackiej nagrody Nobla: Nagroda Sapira. Co ciekawe, Izrael jest jednym z najbardziej „oczytanych” krajów świata. Ponad 60% obywateli czyta co najmniej jedną książkę miesięcznie.

Muzyka
To właśnie w muzyce, jak w żadnej innej dziedzinie kultury widać, jak wielką mozaiką narodów i tradycji jest Izrael. Tradycje, wynikające z pochodzenia z Europy Środkowej, Wschodniej i Zachodniej, połączyły się z muzyką wywodzącą się z Rosji oraz Stanów Zjednoczonych. Do tego, w muzyce izraelskiej obecne są liczne nawiązania do brzmień arabskich oraz azjatyckich. Wszystko to dzięki zafascynowaniu młodych pokoleń ludnością, która zamieszkiwała okoliczne ziemie i państwa.
Dziś największe triumfy w Izraelu święci pop oraz muzyka elektroniczna. Przyczynili się do tego zagraniczni (szczególnie zachodni) wykonawcy, na których wzorują się dzisiejsze gwiazdy izraelskie. Ciągłą popularność wykazują także piosenki posiadające cechy orientalne. Przybyły one do Izraela wraz z Żydami z Jemenu, Iraku, Gruzji oraz Kurdystanu.

Bardzo charakterystycznym dla tego państwa jest rodzaj muzyki nazwany: „izraelskim rockiem”. Powstał on na bazie zainteresowania wykonawcami zachodnimi, takimi jak np. The Beatles. Jego początki sięgają lat 60. i 70. ubiegłego wieku. Wielkie triumfy święcił zespół Tamuz oraz Kaveret. Sama muzyka nie różni się zasadniczo od tradycyjnego rocka, oprócz pojawiających się motywów orientalnych. Magii dodają jednak partie wokalne, wykonywane najczęściej w języku hebrajskim. Niestety, w latach 90. popularność tego gatunku stopniowo spadała, powstawało coraz mniej zespołów wydających płyty. Końcówka wieku to czas eksperymentów, m.in. z heavy metalem. Nieudanych, gdyż została ona stopniowo wyparta przez lekkie brzmienia popowe i elektroniczne, które do dziś królują w tym kraju. Wystarczy jednak posłuchać piosenkarzy z Izraela na corocznych konkursach Eurowizji, by dostrzec charakterystyczne dla tego kraju dźwięki.

Dzisiejsza kultura Izraela wynika przede wszystkim z  przemieszania się ludów zamieszkujących różnorodne tereny, o różnej historii i obyczajach, na tereny im obce, o zupełnie odmiennej od znanej im i rozumianej tradycji. Z tej mieszaniny powstała niezwykła mieszanka, która ciągle się rozwija. Niestety, kraj ten ulega silnemu wpływowi kultury zachodniej, tracąc swoją unikalność. Tak samo wygląda to z muzyką, w której folklor ustąpił miejsca zachodniej komercyjności. Starsze pokolenie powinno zatem pamiętać o tym, by zakorzeniać wśród młodzieży szacunek do tradycji i historii. Tylko wtedy unikalność Izraela zostanie zachowana. 

Trwa wysyłanie Twojej oceny...
Jeszcze nie ocenione. Bądź pierwszym który oceni ten wpis!
Kliknij pasek ocen aby ocenić wpis.

Komentarze

Julien, 05-02-12 18:03:
spodobala mi sie Twoja wypwoiedz Kingo,ale mysle ze niewszyscy maja rowne szanse,kazdy z nas jest w innym miejscu.
Janelle, 03-02-12 04:58:
You've hit the ball out the park! Incredblie!

Dodaj komentarz

Dodaj komentarz

* - pole wymagane

*
*

Piotr Siegoczyński: Sukces, al...

Pierwszy polski mistrz świata kick-boxingu opowiad...

    Ekologiczna antykoncepcja, fot. sxc.hu

    Ekologiczna antykoncepcja

    Naszej planecie szkodzimy nieustannie. Jazdą samoc...

      Biznes kopany, fot. sxc.hu

      Biznes kopany

      Nie są menadżerami największych korporacji, a zara...

        Paryż, fot. Paulina Bajer

        Paryż w obiektywie

        Wdzięk i urok tego miasta od dziesięcioleci próbuj...

          MobilnyFacet.pl - Wojciech Halejak i Olga Wasiuk, fot. materiał prasowy

          Inauguracja cyklu Mazovia MTB ...

          Wojciech Halejak z grupy HP-Sferis zwyciężył w pie...

            MobilnyFacet.pl - Rodzaje pracy alternatywnej, fot. shutterstock

            Rodzaje pracy alternatywnej

            Praca alternatywna to praca nietypowa. Istnieje wi...

              MobilnyFacet.pl - Jakże ważny tydzień, fot. shutterstock

              Ojcowski tydzień

              Pierwszy stycznia 2010 roku przyniósł ważną zmianę...

                Technologie

                Komputerowe osobistości XX wie...

                W dzisiejszym świecie technologia rozwija się w za...

                  O nas | Reklama | Napisz do nas | Regulamin

                  Copyright © 2010 MobilnyFacet.pl